M Syn Stulecia || Antonio Scurati

Che cosa bolle in pentola, In italiano, Język, Książki

Po publikacji swojej ostatniej książki Antonio Scurati, wydawać by się mogło, stał się ulubieńcem lewicowych polityków oraz dziennikarzy. Jego dzieło przecież idealnie wpisuje się w dzisiejszy klimat oraz walkę ideową, która toczy się w niemal wszystkich cywilizowanych krajach. Czy aby jednak na pewno M Syn Stulecia to obraz przypominający rok 2020?

Już sam fakt, że znany i lubiany (zwłaszcza po lewej stronie sceny politycznej) Roberto Saviano wypowiedział się niezwykle pochlebnie o Scuratim i jego powieści, zapewnił jej dobry start na rynku wydawniczym. Kolejnym znakiem pokazującym, że pochodzący z Neapolu wykładowca wspiął się na wyżyny swoich literackich umiejętności było przyznane mu w ubiegłym roku Premio Strega. Jest to wszakże nie lada wyróżnienie, bezdyskusyjnie najważniejsza nagroda literacka we Włoszech.

Tym razem w moje ręce nie trafił dokument, który opisywałby „chwalebne” dwudziestolecie faszystowskich rządów. M Syn Stulecia to reportaż, który niemal dzień po dniu, pozwala prześledzić dojście Duce do władzy. Przez ponad siedemset stron podążamy za nieznanym nikomu synem kowala z Predappio w Emilii-Romanii. Poznajemy go jako żołnierza, dziennikarza, mówcę, polityka, stratega, a ostatecznie przywódcę narodu. Dowiadujemy się, jak wyglądała ścieżka jego kariery wojskowej, a następnie dziennikarskiej. Dzięki oryginalnym listom, prywatnym zapiskom oraz wycinkom artykułów z ówczesnych gazet możemy wejść w głąb jego umysłu i duszy, a także zrozumieć co nim kierowało.

ITALY – JANUARY 01: A Portrait Of The Duce, Benito Mussolini, Between 1937 And 1940. Portrait Of The Duce, Benito Mussolini, Between 1937 And 1940. (Photo by Keystone-France/Gamma-Keystone via Getty Images)

I choć przemoc stanowiła integralną część faszyzmu od samego początku, wydawać by się mogło że największe wrażenie na czytelniku robią dopiero ostatnie karty książki Scuratiego. Autor wieńczy swoje dzieło szczegółowym opisem delitto Matteotti. Strona po stronie dokumentuje jak zaplanowano, dokonano oraz tuszowano jedno z najgłośniejszych i najbrutalniejszych zabójstw politycznych wykonanych na zlecenie Mussoliniego. Wymieniane z kronikarską dokładnością wcześniejsze rzeźnickie eskapady faszystowskich bojówkarzy na włoskiej prowincji nie powodują u czytelnika szybszego bicia serca. Dopiero śmierć Matteottiego sprawa, że ściskamy mocniej okładkę książki i z zapartym tchem pochłaniamy kolejne zdania mając nadzieję, że finał tej opowieści będzie inny, niż pokazała Historia*.

Scurati doprawdy stworzył arcydzieło, które jest nie tyle reportażem, czy książką historyczną, a wręcz powieścią psychologiczną ukazująca brutalny kunszt Mussoliniego oraz zakulisowe wydarzenia mające wpływ na przyszłość faszyzmu, wówczas jeszcze raczkującego. Nawiązując do pytania postawionego we wstępie, zdecydowanie można zaprzeczyć, aby rok 2020 był jakkolwiek podobny do lat dwudziestych ubiegłego wieku. Każdy, kto próbuje mówić dziś o neofaszyzmie czy neonazizmie rosnących w siłę i zagrażających demokracjom, powinien sięgnąć po tę powieść, aby zrozumieć, jak daleko jesteśmy od tych ciemnych czasów. Jak dalece dzisiejszy świat różni się od ówczesnej sytuacji gospodarczo-społecznej. Tym samym Scurati nierzadko na kartach swojej książki okłada po głowach pałką przedstawicieli lewicy i szeroko rozumianej opozycji. Mówi on jasno: socjaliści niemal na równi z faszystami przez wiele lat dopuszczali się aktów niegodnych, a dojście samego Duce do władzy nie byłoby możliwe, gdyby nie bierna i mierna ówczesna większość parlamentarna…

*Pisownia wielką literą zamierzona, nawiązująca do pisowni w M Syn Stulecia.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s